Kumari - 2

Yaşarken tanrıça olmak, tapınılmak, ya da hemen hemen her isteğinin kullarınca anında yerine getirilmesi pek çok kişiye vay be dedirtebilir ama hayat bir Kumari için çokta havai fişekli bir gösteri değildir.

Kumari seçilen kızın hayatı o andan itibaren tamamiyle değişir. Sarayına yerleştikten sonra ailesi tarafından ara sıra ziyeret edilebilir ve seçilmiş bir kaç oyun arkadaşı dışında etrafında sadece bakıcıları vardır. Sürekli kırmızılar giyer, saçlarını topuz yapar ve alnına her daim üçüncü göz çizilmiş olur.

Kumari Sarayından ancak yılda bir kaç kez bayramlar zamanı çıkabilir. Onun dışında dünyayı pencerelerin ardından izlemekle yetinecektir. Bize sarayının penceresinden göründüğü kısa süreden aklımda kalan tek şey kızın gözlerindeki meraktı. Sanki bizim onu merak etmemizden daha çok o bizleri merak eder gibiydi.

Bir Kumarinin tüm bedeni gibi ayakları da kutsaldır.Ayaklarının yere değmesi onun kirlenmesine neden olacağı için, dışarı çıktığında, inananlar tarafından ya kucakta taşınır ya da bir tahtırevanda dolaştırılır. Eğer tapınaklardaki kimi törenler için ayaklarının yere değmesi gerekirse, beyaz bir örtünün üzerinde yürür. İnananlar ayaklarına dokunarak kutsanacaklarına inanırken, Nepal Kralı’da yılda bir kez Kumari’nin ayaklarını öperek, hanedanının kutsanmasını bekler. Kumari asla ayakkabı giymez, çok gerektiğinde kırmızı çoraplarla idare etmesi beklenir.

Günlük yaşamı sırasında kimse Kumari’ye emir veremese de kendisinden kesinlikle bir tanrıça ya uygun şekilde davranması beklenir. Zayıf karakterli bir tanrıça kullarına da iyilik getirmeyecektir.
Kumari’nin gücünün büyük olduğuna ve bir bakışının bile iyi talih getireceğine inanılır. Bu nedenle onu bir an olsa bile görebilmek için pek çok kişi sarayının altında bekler.

Daha şanslı olanlar ise Kumari ile sarayında görüşebilenlerdir. Devlet görevlileri dışında, kan hastalıklarından ve adet kanaması düzensizliklerinden rahatsız olanlar onun bu konulardaki özel güçlerinden şifa ararlar. Kendisini ziyaret edenleri tahtında oturarak karşılayan, getirdikleri hediyeleri kabul eden Kumari sessizce karşısındakini dinler. Bu sırada inananlar onun hareketlerinde kendi kaderlerini bulurlar. Kumari eğer ağlarsa ya da yüksek sesle gülerse ciddi bir hastalık ya da ölüm. Gözyaşları içinde kalması ya da gözlerini oğuşturması derhal ölüm, titremesi hapishane, el çırpması kraldan korkulması için neden, getirilen yiyeceklerden alması finansal kayıplar olarak yorumlanır. Eğer görüşme sırasında Kumari sessiz ve hareketsiz bir biçimde kaldıysa bu her şeyin iyi olacağının ve tüm dileklerin yerine geleceğinin işaretidir.

Geleneksel olarak Kumariler hiç bir eğitim almazken son dönemde bu değişmiştir. Katmandu’daki asil Kumari özel öğretmenlerinden en azından okuma yazma öğrenirken, diğer Kumariler okula gidebilmekte ve asil Kumari’nin aksine ailelerinin yanında kalabilmektedirler.

Tanrıçalığın bitiş tarihi beklenmedik bir anda gelir. Genç kız adet görür görmez tanrıçanın bedeninden çıktığına inanılır ve Kumari de bir anda sıradan bir ölümlüye dönüşür. Daha önceden saraydan ayrılırken sadece bir adet altın para alan Kumarilere, bir kaç yıl önce Nepal hükümeti ayda USD 40 aylık bağlamış.

Normal hayata dönüşün, günlük yaşama adaptasyonun, hatta sokakta yürümeye alışmanın ne kadar zor olduğunu tahmin etmek zor değil. Bir batıl inanca göre de eski bir Kumari ile evlenen erkeğin altı ay içinde kan kusarak öleceğine inanılır. Ama bunu çok takmayan Nepal’li delikanlılar da olmalı ki yaşı genç olanlar hariç tüm Kumariler evlenmiş ve çoluk çocuğa karışmıştır.

Kumariler ile ilgili çeşitli yazıları okurken ve sonrasında yazarken şu anda Datça’da bizimle beraber olan 5.5 yaşındaki yeğenim Ayşe ile kıyaslama yaparak, bir şekilde onların yaşadıklarını anlamaya çalıştım. Ayşe sarı saçları ve mavi gözleri ile Kumari olamazdı ama olduğunu varsayarsak, kullarını dehşet içinde bırakacağı kesindi. Onu konuşmadan, pasif bir biçimde bir tahtın üzerinde her gün saatlerce oturuyor düşünmek en deli hayallerimde bile imkansız. O yaşlardaki tüm çocuklar gibi, sürekli kıpır kıpır, sürekli konuşan, konuşmazsa şarkı söyleyen, ara sıra hiçbir neden yokken kalkıp kendi kendine dans eden, ha bire bir şeyler atıştırmak isteyen bir kız çocuğunun hareketlerini Nepal’lilerin gözünden yorumlamayı bir denesenize. Her halde dünya’nın sonu geldi diye düşünürler ve ülkede binbir türlü kaos çıkardı diye düşünüyorum.
Fotoğraflar Nepal News Gazetesi ve Yahoo’dan.

Kumari - Nepal

Geçen hafta Yahoo’da okuduğum bir haber nedeni ile artık sona yaklaşan Yemen yazılarına kısa bir ara veriyorum. Bu sefer dünyanın bir başka tarafında Nepal’deyiz. Seyahat ettiğim pek çok yerde insanların farklı tanrılara taptıklarını, çeşitli ayinlerle onlara ulaşmaya çalıştıklarını gördüm ama bu tanrılar ya görülmüyordu, veya heykelleri ya da resimleri aracılığı ile kullarına ulaşıyorlardı. Ancak Nepal’de bir tanrıça var ki yaşıyor. Hatta 1998 yılında ilk kez Nepal’e gittiğimde penceresinden kendisini görme şansına da erişmiştim. Küçük bir kız çocuğu meraklı gözlerle bize bakmış ama sonra hemen geri çekilmişti.

Kumari yani yaşayan tanrıça Nepal’de bir tane değil. Her bölgenin neredeyse kendi Kumari’si var, Nepal genelinde sayıları onbir. Bunların en önemlisi başkent Kathmandu’da yaşayan asil Kumari. Habere konu olan ise Nepal’in 3 büyük şehrinden biri olan Baktapur’un Kumari’si Sajani Sakya. 10 yaşındaki Sajani’nin tanrıçalığı, hakkında çekilen bir belgeselin tanıtımı için ABD’ye seyahat etmesi nedeni ile geri alınmış.


Kumari’nin en çok inanılan hikayesi ise şöyle: Efsanevi zamanlarda Nepal’in Kralı Javaprakash Malla Katmandu’daki sarayında oturup, tripasa adlı bir zar oyunu oynarken kırmızı bir yılan yavaşca yanına yaklaşır. Oyundan başını kaldıran kral karşısında inanılmaz güzellikte bir kadın görür. Teninin parıltısı, gözlerinin siyahı, göğüslerinin yuvarlaklığı krala kendi karısını unutturur ve karşısındaki kadına karşı hissettiği şehvet duygularının önüne geçemez. Ancak karşısındaki Hindu ana tanrıça, kraliyetin ve devletin koruyucusu Taleju Bhawani’dir ve kralın düşüncelerini okumuştur.

Taleju, kralı düşünceleri nedeni ile lanetler ve bir daha kendisine asla gözükmeyeceğini söyler. Kendisine tapması için bundan sonra sarayından çıkarak aşağı kasttan bakire bir kıza gitmesi gerekmektedir kralın. Taleju o kızın bedeninde enkarne olacak, yeniden dünyaya gelecektir. Gerçekten de bugün dahi Nepal Kralı Indra Jatra Bayramı sırasında sarayından çıkarak gidip Kumari’nin ayaklarını öper.

Sakya kastına mensup iki ila dört yaşındaki kızlar arasından çeşitli özelliklerine göre ve testlerden sonra seçilen Kumari, bu tanrıça niteliğini, genç kız ilk adetini görene kadar sürdürür. İlk adet kanı ile tanrıça’nın kızın bedeninden çıktığına inanılır. Ciddi bir hastalık ya da yaralanma neticesi çok kan kaybı da genç kızın bir anda sıradan insanlar arasına dönmesine neden olabilir.

Kumari’nin seçilmesinden aralarında kraliyet astroloğunun da bulunduğu beş kişilik bir Budist rahipler konseyi sorumlu. Aranılan temel özellikler arasında, adayın çok sağlıklı olması, bedeninden hiç kan akmamış olması, ciddi bir hastalık geçirmemiş olması ve dişlerinden herhangi birini kaybetmemiş olması gibi maddeler var. Bu ilk aşamayı geçen çocuklarda daha sonra tanrıça’nın 32 özelliği aranıyor. Bunlardan bazıları ise banyan ağacı gibi bir bedene, ineğinki gibi kirpiklere, geyik gibi baldırlara, aslan gibi göğüse, ördeğinki gibi yumuşak bir sese sahip olmak. Tüm bu özelliklerin yanında simsiyah saçlara ve gözlere sahip olmak, düzgün el ve ayaklar ve ağızda 20 adet diş Kumari olmanın diğer olmazsa olmaz diğer koşulları.

Yukarıda kimilerini saymaya çalıştığım fiziksel özelliklerin yanı sıra Kumari adayının sakin ve korkusuz bir karaktere sahip olması ve Kral’ın burcu ile uyumlu bir burçtan gelmesi gerekiyor.

Rahipler bir aday üzerinde karara vardıktan sonra, seçilen küçük kızı bu kez çok daha zorlu bir sınav beklemektedir. Eğer aday, tanrıça Taleju’nun tüm özelliklerine sahipse, Dashain Bayramı sırasında kendisinden, Taleju tapınağında kesilmiş 108 buffalo ve keçinin mumlarla aydınlatılmış kesik başları ve çevresinde dans eden maskeli adamların arasından hiç bir korku belirtisi göstermeden yürüyüp gitmesi beklenir.




Bu testi de başarı ile tamamlayan küçük kızdan son olarak önüne konulmuş çeşitli eşyalar arasından, eski Kumari’ye ait olan birini seçmesi istenir. Eğer burada da bir sorun çıkmazsa, artık herhahgi bir kuşku kalmamıştır.

Sonrasında rahipler tarafından çeşitli gizli Tantrik ritüeller uygulanarak ruhsal ve fiziksel olarak arındırılan genç kızın bedenine artık Tanrıça Taleju girmeye hazırdır. Bir Kumari’nin tanrıçalık hayatı sırasında neler yaptığı bir sonraki yazının konusu. Görüşmek üzere...

İlk fotoğraf Andy Carvin tarafından Sajani’nin ABD gezisi sırasında çekilmiş.
İkinci fotoğraf ise Kumari’nin Kathmandu’daki evi – Kumari Ghar